ਫਤਿਹਾਬਾਦ, 15 ਮਾਰਚ: ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਠੱਗੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਫਤਿਹਾਬਾਦ ਦੇ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸ੍ਰੀ ਸਿਧਾਂਤ ਜੈਨ (IPS) ਨੇ ਆਮ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਕਿਸਮ ਦੇ ਸਾਈਬਰ ਸਕੈਮ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਲਾਹ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਠੱਗ ਹੁਣ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਫਸੇ ਹੋਣ ਦਾ ਡਰ ਦਿਖਾ ਕੇ ਪੈਸੇ ਐਂਠ ਰਹੇ ਹਨ।
ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਇਹ ਠੱਗੀ?
ਸਾਈਬਰ ਠੱਗ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ (ਫੇਸਬੁੱਕ, ਵਟਸਐਪ) ਰਾਹੀਂ ਸੰਪਰਕ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮੁਸੀਬਤ, ਵੀਜ਼ਾ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਜਾਂ ਪੁਲਿਸ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਿਆ ਹੈ।
-
ਫਰਜ਼ੀ ਅਕਾਊਂਟ: ਠੱਗ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਦੇ ਨਾਂ ‘ਤੇ ਫਰਜ਼ੀ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਕਾਊਂਟ ਹੈਕ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
-
ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਦਬਾਅ: ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪੈਸੇ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਕਰਨ ਲਈ ਦਬਾਅ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਪੀੜਤ ਨੂੰ ਸੋਚਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਨਾ ਮਿਲੇ।
ਸਾਈਬਰ ਠੱਗੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ 8 ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ:
-
ਪੁਸ਼ਟੀ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰੋ: ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੈਸੇਜ ਜਾਂ ਕਾਲ ‘ਤੇ ਅੰਨ੍ਹਾ ਭਰੋਸਾ ਨਾ ਕਰੋ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਫੋਨ ਜਾਂ ਵੀਡੀਓ ਕਾਲ ਕਰਕੇ ਸੱਚਾਈ ਜਾਣੋ।
-
ਲਿੰਕ ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਨਾ ਕਰੋ: ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਆਏ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ੱਕੀ ਲਿੰਕ ਨੂੰ ਨਾ ਖੋਲ੍ਹੋ।
-
ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਤੋਂ ਬਚੋ: ਕਿਸੇ ਅਣਜਾਣ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਪੈਸੇ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਨਾ ਕਰੋ।
-
ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ: ਆਪਣਾ OTP, ਆਧਾਰ ਨੰਬਰ ਜਾਂ ਬੈਂਕ ਵੇਰਵੇ ਕਦੇ ਵੀ ਸਾਂਝੇ ਨਾ ਕਰੋ।
-
ਸ਼ੱਕੀ ਨੰਬਰ ਬਲਾਕ ਕਰੋ: ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਪੈਸਿਆਂ ਲਈ ਦਬਾਅ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੰਬਰ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਬਲਾਕ ਕਰੋ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕਰੋ।
-
ਜਾਗਰੂਕਤਾ: ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਸਕੈਮਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ।
-
ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰਾਈਵੇਸੀ: ਆਪਣੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਅਕਾਊਂਟਸ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰੱਖੋ।
-
ਅਣਜਾਣ ਕਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸਾਵਧਾਨ: ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨੰਬਰਾਂ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਣਜਾਣ ਕਾਲਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸੁਚੇਤ ਰਹੋ।
ਠੱਗੀ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਇੱਥੇ ਕਰੋ ਸ਼ਿਕਾਇਤ
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰ ਸਾਈਬਰ ਠੱਗੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਬਿਨਾਂ ਦੇਰੀ ਕੀਤੇ:
-
ਸਾਈਬਰ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਨੰਬਰ 1930 ‘ਤੇ ਕਾਲ ਕਰੋ।
-
ਜਾਂ cybercrime.gov.in ਪੋਰਟਲ ‘ਤੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਵਾਓ।
SP ਸਿਧਾਂਤ ਜੈਨ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼: “ਸਤਰਕਤਾ ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਹੀ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਣਜਾਣ ਕਾਲ ਜਾਂ ਮੈਸੇਜ ‘ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਦੀ ਕਮਾਈ ਨਾ ਗੁਆਓ।”
