ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਗਲਤੀਆਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਚੁੱਕਿਆ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਕਦਮ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 9 ਫਰਵਰੀ, 2026: (ਮਨੋਜ ਵਰਮਾ) : ਕੇਂਦਰੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ (CBSE) ਨੇ ਸਾਲ 2026 ਦੀਆਂ 12ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੀਆਂ ਬੋਰਡ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਲਈ ਮੁਲਾਂਕਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਅਧਿਆਪਕ ਰਵਾਇਤੀ ਪੈੱਨ ਅਤੇ ਕਾਗਜ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਡਿਜੀਟਲ ਸਕ੍ਰੀਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉੱਤਰ ਪੱਤਰੀਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨਗੇ। ਇਸ ਕਦਮ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਨਤੀਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਲਿਆਉਣਾ ਅਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰੇਗੀ ਨਵੀਂ ਡਿਜੀਟਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ?
ਸੀਬੀਐਸਈ ਵੱਲੋਂ ਅਪਣਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇਹ ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੇਪਰ ਰਹਿਤ (Paperless) ਹੋਵੇਗੀ:
- ਸਕੈਨਿੰਗ: ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਕੇਂਦਰਾਂ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਪੱਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਖੇਤਰੀ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿੱਥੇ ਉੱਚ-ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੇ ਸਕੈਨਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਿਜੀਟਲ ਫਾਰਮੈਟ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
- ਡਿਜੀਟਲ ਮੁਲਾਂਕਣ: ਅਧਿਆਪਕ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਕ੍ਰੀਨ ‘ਤੇ ਉੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨਗੇ ਅਤੇ ਸਿੱਧੇ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਅੰਕ ਦਰਜ ਕਰਨਗੇ।
- ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਟੋਟਲਿੰਗ: ਸਿਸਟਮ ਆਪਣੇ ਆਪ ਅੰਕਾਂ ਦਾ ਜੋੜ ਕਰੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ‘ਟੋਟਲਿੰਗ’ ਦੌਰਾਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਨੁੱਖੀ ਗਲਤੀਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਫਾਇਦੇ
ਬੋਰਡ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਨਵੀਂ ਤਕਨੀਕ ਦੇ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਨਾਲ ਕਈ ਵੱਡੇ ਫਾਇਦੇ ਹੋਣਗੇ:
- ਸਟੀਕ ਨਤੀਜੇ: ਅੰਕਾਂ ਦੇ ਜੋੜ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੁੜ-ਮੁਲਾਂਕਣ (Re-evaluation) ਦੀ ਲੋੜ ਘਟੇਗੀ।
- ਸਮੇਂ ਦੀ ਬਚਤ: ਡਿਜੀਟਲ ਵਿਧੀ ਰਾਹੀਂ ਨਤੀਜੇ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਵਿਧੀ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸਮਾਂ ਲੱਗੇਗਾ।
- ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ: ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਡਿਜੀਟਲ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਡੇਟਾ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਵਧੇਰੇ ਯਕੀਨੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਸੀਬੀਐਸਈ ਦਾ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨੀਕ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਵੱਲ ਇੱਕ ਮੀਲ ਦਾ ਪੱਥਰ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇਗਾ।
