ਕਰਨਾਲ/ਕੈਥਲ: 4 ਫਰਵਰੀ (ਸੰਜੀਵ ਸ਼ਰਮਾ) : ਹਰਿਆਣਾ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਹਾਈ-ਟੈਕ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ‘ਈ-ਅਧਿਗਮ‘ (e-Adhigam) ਯੋਜਨਾ ਹੁਣ ਦਮ ਤੋੜਦੀ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਰਨਾਲ ਅਤੇ ਕੈਥਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਡਿਜੀਟਲ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੀ ਥਾਂ ਮੁੜ ਰਵਾਇਤੀ ‘ਚਾਕ-ਬੋਰਡ‘ ਸਿੱਖਿਆ ਨੇ ਲੈ ਲਈ ਹੈ।
ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਣ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ:
- ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਦੀ ਘਾਟ: ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਈ-ਫਾਈ (Wi-Fi) ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਨਾ ਹੋਣ ਅਤੇ ਸਿਮ ਕਾਰਡਾਂ ਦੀ ਅਣਉਪਲਬਧਤਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਟੈਬਲੇਟ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਖਿਡੌਣਾ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿ ਗਏ ਹਨ।
- ਤਕਨੀਕੀ ਖ਼ਰਾਬੀ: ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਟੈਬਲੇਟਾਂ ਦੀਆਂ ਸਕ੍ਰੀਨਾਂ ਟੁੱਟ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਬੈਟਰੀਆਂ ਜਲਦੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
- ਸੰਚਾਲਨ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਕਮੀ: ਤਕਨੀਕੀ ਖ਼ਰਾਬੀ ਆਉਣ ‘ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਕੋਈ ਪੁਖ਼ਤਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਜ਼ੁਬਾਨੀ (ਕਰਨਾਲ ਅਤੇ ਕੈਥਲ):
| ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ | ਕੁੱਲ ਵੰਡੇ ਗਏ ਟੈਬਲੇਟ | ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਟੈਬਲੇਟ | ਖ਼ਰਾਬ ਜਾਂ ਵਾਪਸ ਕੀਤੇ ਗਏ |
| ਕਰਨਾਲ | 32,000 | 23,000 | 9,000 |
| ਕੈਥਲ | 27,000 | 20,000 | 7,000 |
ਮੁੱਖ ਬਿੰਦੂ:
- ਇਤਿਹਾਸ: ਇਹ ਯੋਜਨਾ 5 ਮਈ, 2022 ਨੂੰ ਰੋਹਤਕ ਤੋਂ ਤਤਕਾਲੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਮਨੋਹਰ ਲਾਲ ਖੱਟਰ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਟੀਚਾ 5 ਲੱਖ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨਾ ਸੀ।
- ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਮਜਬੂਰੀ: ਕਈ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕ ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ ਮੋਬਾਈਲ ਡੇਟਾ (Hotspot) ਰਾਹੀਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਪੂਰੀ ਕਲਾਸ ਨੂੰ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੇਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ।
- ਸਰਕਾਰੀ ਦਾਅਵੇ ਬਨਾਮ ਹਕੀਕਤ: ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ 2GB ਮੁਫ਼ਤ ਡੇਟਾ ਦੇਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਸੱਤ-ਅੱਠ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਸਿਮ ਕਾਰਡ ਹੀ ਐਕਟਿਵ ਨਹੀਂ ਹਨ।
“ਟੈਬਲੇਟ ਤਾਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਪਰ ਬਿਨਾਂ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੇ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਡੱਬੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਵਾਪਸ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਬੋਰਡ ਰਾਹੀਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਵਾ ਰਹੇ ਹਾਂ।” — ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਅਨੁਸਾਰ
