ਪੰਜਾਬ ਬਣੇਗਾ ਪਲਾਸਟਿਕ ਜਵਾਬਦੇਹ ਰਾਜ
ਪਟਿਆਲਾ, 11 ਨਵੰਬਰ: ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ (ਪੀਪੀਸੀਬੀ) ਨੇ ਅੱਜ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਰਾਜ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਪਲਾਸਟਿਕ ਵੇਸਟ ਬ੍ਰਾਂਡ ਆਡਿਟ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 14 ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਨੂੰ ਤਲਬ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਲਾਸਟਿਕ ਕੂੜੇ ਦੀ ਰੀਸਾਈਕਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਬੋਰਡ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਾਂ-ਬੱਧ ਅਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਰਣਨੀਤੀ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਲਾਸਟਿਕ ਪੈਕੇਜਿੰਗ ਵਾਪਸ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।
ਪੀਪੀਸੀਬੀ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਰੀਨਾ ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਅਸੀਂ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਤੈਅ ਕਰਾਂਗੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਾਂਗੇ।” ਇਹ ਕਦਮ ਪਲਾਸਟਿਕ ਵੇਸਟ ਬ੍ਰਾਂਡ ਆਡਿਟ ਦੀਆਂ ਤਾਜ਼ਾ ਖੋਜਾਂ ਤੋਂ ਉੱਭਰਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਿਐਨ ਹੈ।
ਪੀਪੀਸੀਬੀ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਬਠਿੰਡਾ, ਜਲੰਧਰ, ਲੁਧਿਆਣਾ, ਮੋਹਾਲੀ ਅਤੇ ਪਟਿਆਲਾ ਸਮੇਤ ਛੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪਲਾਸਟਿਕ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਅਧਿਐਨ ਦੌਰਾਨ 6,991 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਕੂੜੇ ਵਿੱਚੋਂ 613 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਪਲਾਸਟਿਕ ਕੂੜਾ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 88% ਪਲਾਸਟਿਕ ਰੀਸਾਈਕਲ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਪਾਇਆ ਗਿਆ।
ਮੁੱਖ ਅੰਕੜੇ:
-
ਛੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 11,810 ਪਲਾਸਟਿਕ ਪੈਕੇਟ ਮਿਲੇ।
-
ਕੇਵਲ 14 ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤੇ ਬਹੁ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬ੍ਰਾਂਡ ਲਗਭਗ 59% ਗੈਰ-ਰੀਸਾਈਕਲ ਪਲਾਸਟਿਕ ਕੂੜੇ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਪਾਏ ਗਏ।
ਬੋਰਡ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਨਤੀਜੇ ਐਕਸਟੈਂਡਡ ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰ ਰਿਸਪਾਂਸਿਬਿਲਟੀ (EPR) ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਤੁਰੰਤ ਲੋੜ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਅਧੀਨ, ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਕੂੜੇ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲੈਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਪੀਪੀਸੀਬੀ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦਰਸਾਇਆ ਕਿ ਕੁਝ ਕੰਪਨੀਆਂ ਸਿਰਫ਼ ਕਾਗਜ਼ਾਂ ’ਤੇ EPR ਟੀਚੇ ਪੂਰੇ ਕਰਦੀਆਂ ਦਿਖਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ — ਗੈਰ-ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਜਾਂ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਹੋਰ ਰਾਜਾਂ ’ਚ ਸੌਂਪ ਕੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਬੋਰਡ ਨੇ ਬ੍ਰਾਂਡ ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਹਦਾਇਤਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਪਲਾਸਟਿਕ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਦੀ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ, ਆਡਿਟਯੋਗ ਤੇ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਰੀਸਾਈਕਲਿੰਗ ਯੋਜਨਾ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ।
ਪੀਪੀਸੀਬੀ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਯਤਨ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਸਾਫ਼, ਸਰਕੂਲਰ ਅਤੇ ਪਲਾਸਟਿਕ-ਜਵਾਬਦੇਹ ਭਵਿੱਖ ਵੱਲ ਲਿਜਾਣ ਦੀ ਵੱਡੀ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਿਗਰਾਨੀ, ਲਾਗੂਕਰਨ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਕ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
